Zaćma u dzieci - przyczyny i leczenie - INTER-MED

Zaćma u dzieci – przyczyny i leczenie

Zaćma to bezbolesna choroba oczu, która polega na nabytym lub postępującym zmętnieniu soczewki oka. Może to doprowadzić do widzenia przymglonego, a w bardzo zaawansowanych przypadkach nawet do całkowitej utraty wzroku. Zaćma u dzieci jest często diagnozowana. Może występować już w momencie narodzin lub pojawiać się w pierwszych latach życia malucha. Co ważne – w młodszym stadium rozwoju często bywa diagnozowana jako dziedziczona. Duży wpływ na jej rozwój mają także czynniki towarzyszące kobiecie podczas ciąży, przykładowo przebyte choroby zakaźne, takie jak odra czy różyczka lub stosowane leki. Choroby nie należy bagatelizować, gdyż często przyczynia się do nieprawidłowego widzenia i rozwoju dziecka poprzez wtórne niedowidzenie, oczopląs, zez, a nawet zanik gałki ocznej.

Rodzaje zaćmy u dzieci

Wyróżniamy kilka rodzajów zaćmy wrodzonej, które w zależności od swojej lokalizacji w soczewce oka w różnym stopniu upośledzają zdolność widzenia, a także mają wpływ na decyzje dotyczące dalszego postępowania medycznego.

Zaćma u dzieci – anatomia oka
  • Zaćma warstwowa – to najczęstsza odmiana choroby tego rodzaju. Zmętnienia układają się w obrębie jądra soczewki położonego na obwodzie, w charakterystyczny sposób „siedzących wierzchem” zmian na równiku jądra płodowego. Dzięki temu, że schorzenie w niewielkim stopniu obejmuje centrum soczewki, zdolność widzenia jest zaburzona tylko częściowo.
  • Jądrowa – zmętnienia lokalizują się w jądrze zarodkowym, czyli w części centralnej soczewki.
  • Błoniasta – powstaje na skutek przerwania ciągłości torebki soczewki oraz zmętnienia nie zresorbowanej treści soczewki.
  • Zaćma całkowita – obejmuje całą soczewkę. Obie te formy zaćmy wymagają leczenia operacyjnego, gdyż mogą wywołać oczopląs oraz uniemożliwiają rozwój funkcji widzenia noworodka.
  • Torebkowa przednia i tylna – zlokalizowana odpowiednio w obrębie przedniej lub tylnej torebki
  • Biegunowa przednia i tylna – obejmuje przednią lub tylną torebkę wraz z przylegającymi do nich masami soczewkowymi.

Przyczyny zaćmy u dzieci

Przyczyny powstawania zaćmy wrodzonej mogą wynikać z dziedzicznych zaburzeń genetycznych, schorzeń metabolicznych ciężarnej (jak cukrzyca ciężarnych), czy też powstają na skutek narażenia płodu na czynniki toksyczne, zakażenia w trakcie trwania ciąży. Zakłada się również, że na nieprawidłowości tego rodzaju odpowiadają zakażenia wewnątrzmaciczne, które miały miejsce w pierwszym trymestrze ciąży.

Objawy zaćmy

Zaćma u dzieci objawia się najczęściej występowaniem białych źrenic, częstym przecieraniem oczu oraz brakiem zainteresowania pokazywanym przedmiotem. Pojawia się również charakterystyczny objaw palcowo-oczny, który polega na uciskaniu przez malucha oczu piąstkami lub kciukiem. Zaćma może pojawiać się również jako choroba bezobjawowa, co dzieje się najczęściej w wypadku choroby nieobejmującej centralnej części soczewki. Przyczynia się to do rozpoznania choroby dopiero na etapie rozwoju przedszkolnego czy dopiero szkolnego.

Leczenie zaćmy u dzieci

Obecnie okulistyka zabiegowa oferuje wiele możliwości operacyjnych na usuniecie zmętniałej soczewki powodującej zaćmę. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii operacyjnych, wykonuje się niewielkie nacięcia gałki ocznej, co odpowiednio minimalizuje inwazyjność i znacznie skraca czas potrzebny na rekonwalescencję pozabiegową.

Docelowo dokonuje się wszczepienia sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej, co pozwala na prawidłowe ogniskowanie, ponieważ oko bezsoczewkowe jest nadwzroczne i nie ma zdolności do akomodacji. Implanty tego rodzaju mogą być stosowane u dzieci powyżej 2 roku życia. Dlatego wieku leczenie zaćmy u dzieci polega na stosowaniu korekcji okularowej lub soczewek kontaktowych, co zapobiega rozwojowi niedowidzenia wysokiego stopnia. Najczęściej jednak samo wykonanie operacji jest niewystarczające i uzupełnione jest o rehabilitację widzenia.

Każdy z przypadków jest jednak rozpatrywany indywidualnie przez lekarza okulistę. Nie wszystkie typy zaćmy wymagają operacji. Obustronne występowanie zaćmy u dzieci rodzaju całkowitego i jądrowego całkowicie uniemożliwia rozwój widzenia, upośledza odruch fiksacyjny i przyczynia się do rozwoju oczopląsu. W tym przypadku zaćmy zabieg wykonuje się zwykle do ukończenia 1 roku życia przez dziecko, a najczęściej w ciągu pierwszych 3 miesięcy życia.

Podsumowanie

Przy występowaniu zaćmy u dzieci częściowej okulista rozważa konieczność wykonywania zabiegu operacyjnego. Często początkowo dokonuje się obserwacji zaćmy i ocenia rozwój dziecka. W czasie leczenia zaćmy u dzieci należy mieć świadomość, że korekcja bezsoczewkowości oraz zwalczane niedowidzenia jest długotrwałym procesem i wymaga również współpracy ze strony rodziców. W takim wypadku konieczne jest wykonywanie okresowych badań kontrolnych oraz podjęcie się rehabilitacji wzroku, która trwa minimalnie do ukończenia 8 roku życia przez dziecko. W niektórych przypadkach przy zaćmie dochodzi również do oczopląsu lub występowania zeza. W takich wypadkach leczenie operacyjne jest nieuniknione.

Jeżeli widzisz u dziecka jakiekolwiek niepokojące objawy, które mogą kojarzyć się z zaćmą, zadzwoń i umów się do okulisty na konsultacje.

Strona używa Cookie. Kontynuując jej używanie zgadzasz się naszą polityką prywatności. Więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close