Krioterapia, czyli leczenie zimnem, należy do najstarszych metod fizykoterapii.

Krioterapia miejscowa – polega na obniżeniu temperatury skóry i głębiej położonych tkanek w okolicy poddanej zabiegowi. Stosowana jest głównie we wczesnym okresie po wystąpieniu urazu, gdyż pomaga w zmniejszeniu procesu zapalnego, łagodzeniu bólu, obrzęków, zwiększeniu zakresu ruchu w stawie i zwiększeniu siły mięśniowej. Dzięki zabiegom krioterapii czas rekonwalescencji stawu po urazie znacznie się skraca, a efekt w danej okolicy utrzymuje się około 4 godz.

Najczęściej są to zabiegi miejscowo schładzające ciało parą ciekłego azotu o temperaturze ok. -150°C do -180°C. Czas trwania zabiegu wynosi od 1 do 4 minut.

Krioterapia ogólna – to krioterapia całego ciała. Wykonywana jest w specjalnie skonstruowanej komorze, w której panują temperatury od -110°C do -160°C. Należy mieć na sobie kostium kąpielowy, skarpetki, rękawiczki  oraz osłony na nosie i uszach. Czas przebywania w kriokomorze trwa od 2 do 3 minut. W tym czasie należy chodzić i wykonywać energiczne ruchy kończyn, a po wyjściu z komory należy przejść do ćwiczeń.

Rodzaje miejscowych zabiegów

  • z zastosowaniem zimnej wody wodociągowej (temp. +15 do +20°C),
  • z zastosowaniem peloidów – ziemia lecznicza i borowina (temp. +3°C),
  • z zastosowaniem lodu lub wody z lodem (okłady, masaż lub kąpiele),
  • okłady fabrycznymi woreczkami typu Coldpacs,
  • spraye oziębiające,
  • zastosowanie par ciekłego azotu (temp. –160°C).

Wskazania do miejscowej krioterapii

  • ostre oraz przewlekłe choroby stawów i chrząstek stawowych (np. rzs, choroba Bechterewa, liszaj rumieniowaty, dna, infekcyjne zapalenie stawów, zespół Reitera),
  • obrzęki – po urazach, przy zapaleniach, pooperacyjne,
  • przewlekłe choroby stawów (np. zwyrodnienie stawów, zapalenie okołostawowe),
  • zespoły bólowe kręgosłupa (np. nerwoból nerwu kulszowego, stan po operacji jądra miażdżystego),
  • reumatyzm tkanek miękkich (np. zapalenie ścięgien),
  • następstwa wypadków i innych urazów (np. skręcenie, zwichnięcie, stłuczenie mięśni, naciągnięcie mięśnia, oparzenie),
  • choroby chirurgiczne (np. obrzęki pooperacyjne, bóle blizn, przetoki).

Wskazania do ogólnej krioterapii

  • przewlekłe choroby stawów,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • choroba Bechterewa,
  • gościec łuszczycowy,
  • liszaj rumieniowaty,
  • kolagenozy,
  • reumatyzm tkanek miękkich.

Przeciwwskazania do miejscowej krioterapii

  • otwarte rany,
  • pokrzywka,
  • nadwrażliwość na zimno,
  • choroba Raynauda,
  • zaburzenia troficzne,
  • zaburzenia czucia,
  • znaczna niedokrwistość,
  • nowotwory,
  • odmrożenia,
  • zaburzenia mikrokrążenia tkanek,
  • ciężkie choroby serca i układu krążenia,
  • choroby nerek i pęcherza moczowego,
  • parestezje,
  • polineuropatie,
  • krioglobulinemia
  • hemoglobinuria na zimno.

Przeciwwskazania do ogólnej krioterapii

  • ciężkie choroby serca i układu krążenia,
  • nadciśnienie,
  • choroby płuc.

Przebieg zabiegu

Przy przeprowadzaniu zabiegu należy pamiętać o odpowiedniej odległości wylotu dyszy od schładzanej powierzchni ciała oraz wykonywaniu dyszą okrężnych ruchów. Czas zabiegu wynosi od 30 sekund do 3 minut, w zależności od wielkości i lokalizacji oziębianego obszaru ciała.

Korzyści

Zabiegi krioterapeutyczne nie obciążają układu krążenia. Działają przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwkrwotocznie, zmniejszają krwawienie i ograniczają powstanie krwiaków pourazowych, zmniejszają obrzęki zapalne i pourazowe. Wpływają na zmianę napięcia mięśni, a czas rekonwalescencji stawu po urazie ulega znacznemu skróceniu.