Elektrostymulacja to zabieg leczniczy stosowany w rehabilitacji z zakresu fizykoterapii, polegający na stymulacji mięśni lub nerwów za pomocą prądów impulsowych. W typowej elektrostymulacji impulsy tworzą się tuż pod elektrodami i rozchodzą się promieniście w głąb ciała, dając efekt stymulacji na większym obszarze.

Rodzaje elektrostymulacji

  • elektrostymulacja układu nerwowo-mięśniowego (NMES – Neuro-Muscular Electro-Stimulation),
  • elektrostymulacja czynnościowa (FES – Functional Electro-Stimulation), stosowana w celu odzyskania lub podtrzymania funkcji ruchowych utraconych w następstwie choroby lub wypadku,
  • przezskórna elektrostymulacja nerwów (TENS – Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) – stosowana do objawowego leczenia przewlekłych zespołów bólowych, jak i bólów ostrych. W tym celu stosuje się elektrostymulatory wysyłające impulsy elektryczne o niskiej amplitudzie z elektrod przez skórę do nerwów obwodowych,
  • elektrostymulacja interferencyjna (INF) – polega na tworzeniu sygnałów średniej częstotliwości, które łatwo wnikają w głąb tkanek ciała (skóra, tłuszcz, kości) i tylko w niewielkim stopniu stymulują nerwy czuciowe oraz nerwy ruchowe (inicjujące skurcze mięśni).

Wskazania do elektrostymulacji

  • bóle odcinka szyjnego kręgosłupa (TENS),
  • bóle pooperacyjne (TENS),
  • bóle po amputacjach (TENS),
  • bóle przewlekłe mięśni i stawów (TENS),
  • bóle fantomowe (TENS),
  • zapalenie ścięgien (TENS),
  • półpasiec (TENS),
  • bóle w kręczu szyi (TENS),
  • bóle po złamaniach (TENS),
  • bóle w zespole łokcia tenisisty i przy zespole cieśni nadgarstka (TENS),
  • inne bóle o charakterze neurogennym (uderzenia TENS lub impulsy wysokiej częstotliwości),
  • bóle naczyniowe (szczególnie w zespole Buergera) (TENS),
  • bóle menstruacyjne (TENS),
  • bóle zębów: szczególnie przy powikłaniach po ekstrakcji (TENS),
  • lumbago (TENS),
  • bóle przy chorobie Reymonda (TENS),
  • bóle kręgosłupa (TENS),
  • bóle przy porażeniach połowiczych (TENS),
  • bóle reumatyczne, artretyzm (TENS),
  • bóle porodowe (I faza porodu – przykręgosłupowo na poziomie Th10-L1, II faza porodu od S2-S4, stosując TENS w I fazie porodu można skrócić czas trwania porodu,
  • zapobieganie lub hamowanie spazmu mięśniowego (NMES),
  • reedukacja utraconej funkcji mięśnia (NMES),
  • utrzymanie lub zwiększenie zakresu ruchu w stawach (NMES),
  • zabezpieczenie przed atrofią (NMES),
  • zwiększenie krążenia lokalnego krwi (NMES),
  • pozabiegowe zapobieganie zakrzepicy nóg poprzez stymulację  mięśni podudzia,
  • w treningu sportowym: podczas rozgrzewki, w ćwiczeniach siłowych, szybkościowych, wytrzymałościowych, oporowych,
  • podczas regeneracji w ramach rehabilitacji po kontuzjach,
  • w zabiegach poprawiających urodę,
  • leczenie zaburzeń krążenia (INF),
  • zaburzenia zakresu ruchu (INF),
  • obrzęki  i skurcze mięśni: szczególnie zalecane w zwalczaniu obrzęków pourazowych (INF),
  • przewlekłe oraz ostre zespoły bólowe,
  • choroby reumatyczne, neurologiczne,
  • po zabiegach chirurgicznych, ortopedycznych, ginekologicznych,
  • neuralgie, zapalenia nerwów, neuropatie, uszkodzenia nerwów obwodowych,
  • w rehabilitacji po kontuzjach – uszkodzenie więzadeł stawu kolanowego, stan po meniscektomii, w złamaniach.

Przeciwwskazania

  • wszczepiony rozrusznik serca,
  • metalowe protezy,
  • przy zabiegach na brzuch – wkładka domaciczna,
  • epilepsja (zabieg możliwy wyłącznie pod nadzorem lekarza),
  • niedawno przebyty zabieg chirurgiczny,
  • żylaki – przy zabiegach na nogi,
  • ciąża,
  • nowotwory,
  • bóle psychogenne i ośrodkowe zespoły bólowe,
  • rozrusznik serca,
  • bóle o podłożu nowotworowym.

Przebieg zabiegu

Zabieg polega na odpowiednim umieszczeniu elektrod na ciele w celu uzyskania efektu terapeutycznego oraz dobraniu odpowiednich parametrów dla każdego pacjenta. Chcąc pobudzić nerw lub mięsień należy umieścić elektrodę czynną (mniejszą) w miejscu odpowiadającemu punktowi motorycznemu (miejsce, w którym nerw ruchowy wnika do mięśnia), a bierną w pewnym oddaleniu od czynnej. W celu elektrostymulacji mięśni odnerwionych dwie równej wielkości elektrody umieszcza się na skórze w pobliżu przyczepów mięśnia.